{"id":2816,"date":"2026-07-22T19:22:43","date_gmt":"2026-07-22T13:52:43","guid":{"rendered":"https:\/\/chireveti.com\/?p=2816"},"modified":"2026-07-30T15:03:14","modified_gmt":"2026-07-30T09:33:14","slug":"dziecinstwo-za-ktorym-nigdy-nie-sadzilismy-ze-bedziemy-tesknic-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chireveti.com\/pl\/the-childhood-we-never-thought-to-miss-2","title":{"rendered":"Dzieci\u0144stwo, za kt\u00f3rym nigdy nie t\u0119sknili\u015bmy \u2013 wspomnienia z dzieci\u0144stwa w Polsce"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\n
\n \n
\n
\n \"Nostalgiczny \n <\/div>\n \n \n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n \n
\n

Inny rodzaj wolno\u015bci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 4<\/h3>
\n

Zanim zaczniesz czyta\u0107<\/strong><\/span><\/em><\/h4>\n

Witamy ponownie w Dzieci\u0144stwo, za kt\u00f3rym nigdy nie s\u0105dzili\u015bmy, \u017ce b\u0119dziemy t\u0119skni\u0107<\/strong>.<\/em><\/p>\n

W tym rozdziale kontynuuj\u0119 opowie\u015b\u0107 o moim dzieci\u0144stwie sp\u0119dzonym w Polsce lat 80., kiedy to porusza\u0142em si\u0119 mi\u0119dzy dwoma zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnymi \u015bwiatami: spokojn\u0105 wsi\u0105 moich dziadk\u00f3w a naszym mieszkaniem na czwartym pi\u0119trze w \u0141odzi. Je\u015bli dopiero co odkryli\u015bcie moj\u0105 autobiografi\u0119, serdecznie zapraszam do zapoznania si\u0119 z wcze\u015bniejszymi rozdzia\u0142ami, aby prze\u017cy\u0107 t\u0119 podr\u00f3\u017c od samego pocz\u0105tku.<\/em><\/p>\n

\ud83d\udc49 Zacznij od cz\u0119\u015bci 1 tutaj<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n

\u00a0<\/h2>\n

Opuszczenie wsi moich dziadk\u00f3w nigdy nie wydawa\u0142o mi si\u0119 porzuceniem jednego dzieci\u0144stwa i powrotem do innego. Dla mnie by\u0142y to po prostu dwie po\u0142owy tego samego \u015bwiata, po\u0142\u0105czone ze sob\u0105 tak naturalnie, \u017ce nigdy tego nie kwestionowa\u0142em. W jednym tygodniu mog\u0142am biega\u0107 boso po polach, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 nie mie\u0107 ko\u0144ca, a w nast\u0119pnym sta\u0142am przy oknie naszego mieszkania na czwartym pi\u0119trze w \u0141odzi, obserwuj\u0105c ludzi spiesz\u0105cych si\u0119 po dziedzi\u0144cu poni\u017cej i zastanawiaj\u0105c si\u0119, kt\u00f3ry z moich przyjaci\u00f3\u0142 jako pierwszy zapuka do naszych drzwi. Dzieci nigdy nie por\u00f3wnuj\u0105 \u015bwiat\u00f3w. Po prostu \u017cyj\u0105 w tym, w kt\u00f3rym si\u0119 budz\u0105.<\/p>\n

\u017bycie w mie\u015bcie mia\u0142o sw\u00f3j w\u0142asny rytm \u2013 rytm, kt\u00f3ry wyznacza\u0142y odg\u0142osy krok\u00f3w rozbrzmiewaj\u0105ce echem na starych klatkach schodowych, s\u0105siedzi witaj\u0105cy si\u0119 przez otwarte okna oraz koj\u0105cy zapach \u015bwie\u017cego chleba, kt\u00f3ry w jaki\u015b spos\u00f3b dociera\u0142 na ka\u017cd\u0105 ulic\u0119 na d\u0142ugo przed tym, zanim sama piekarnia pojawia\u0142a si\u0119 w zasi\u0119gu wzroku. Nawet dzisiaj, ilekro\u0107 wyczuwam ten niepowtarzalny zapach ciep\u0142ego chleba prosto z pieca, nie my\u015bl\u0119 w pierwszej kolejno\u015bci o piekarniach. My\u015bl\u0119 o domu.<\/p>\n

M\u00f3j ojciec sp\u0119dza\u0142 d\u0142ugie okresy pracuj\u0105c za granic\u0105 i cho\u0107 nigdy do ko\u0144ca nie rozumia\u0142am dlaczego, wiedzia\u0142am, \u017ce za ka\u017cdym razem, gdy wraca\u0142, co\u015b w naszym ma\u0142ym mieszkaniu si\u0119 zmienia\u0142o. U\u015bmiech mojej mamy wydawa\u0142 si\u0119 bardziej promienny, \u015bmiech przychodzi\u0142 jej \u0142atwiej, a zwyk\u0142e wieczory w jaki\u015b spos\u00f3b przypomina\u0142y ma\u0142e uroczysto\u015bci, do kt\u00f3rych nie potrzeba by\u0142o \u017cadnego szczeg\u00f3lnego powodu. Patrz\u0105c na to z perspektywy czasu, zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce dzieci mierz\u0105 czas zupe\u0142nie inaczej. Nie liczyli\u015bmy tygodni ani miesi\u0119cy. Liczyli\u015bmy powroty do domu.<\/p>\n

Czasami te powroty do domu wi\u0105za\u0142y si\u0119 z ma\u0142ymi cudami. Wci\u0105\u017c pami\u0119tam, jak wchodzi\u0142am do sklepu \u2019Baltona\u201d, trzymaj\u0105c si\u0119 mocno za r\u0119k\u0119 jednego z rodzic\u00f3w. W tym wieku nie mia\u0142am absolutnie \u017cadnego poj\u0119cia, dlaczego ten sklep wydawa\u0142 si\u0119 inny od wszystkich pozosta\u0142ych. Nie rozumia\u0142am, czym jest waluta obca, czym s\u0105 towary importowane ani dlaczego nie ka\u017cdy po prostu wchodzi\u0142 do \u015brodka i kupowa\u0142, co tylko chcia\u0142. Wiedzia\u0142am tylko, \u017ce wszystko wygl\u0105da\u0142o nietypowo. P\u00f3\u0142ki wydawa\u0142y si\u0119 pe\u0142niejsze, opakowania ja\u015bniejsze, a w powietrzu unosi\u0142a si\u0119 atmosfera, kt\u00f3ra sprawia\u0142a, \u017ce ka\u017cda wizyta by\u0142a raczej wyj\u0105tkowym wydarzeniem ni\u017c zwyk\u0142\u0105 wypraw\u0105 na zakupy. Ma\u0142ej dziewczynce trudno by\u0142o nie wierzy\u0107, \u017ce mieszkaj\u0105 tam magiczne istoty.<\/p>\n

Pewnego dnia jedna z tych magicznych rzeczy trafi\u0142a do naszego domu \u2013 magnetofon kasetowy.<\/p>\n

Dzisiaj prawdopodobnie wygl\u0105da\u0142oby to raczej zwyczajnie, gdyby le\u017ca\u0142o gdzie\u015b na p\u00f3\u0142ce, ale wtedy wydawa\u0142o si\u0119, jakby kto\u015b wprowadzi\u0142 sam\u0105 muzyk\u0119 do naszego salonu. Nie musieli\u015bmy ju\u017c czeka\u0107 i mie\u0107 nadziei, \u017ce nasza ulubiona piosenka kiedy\u015b powr\u00f3ci. Teraz mieli\u015bmy szans\u0119 zachowa\u0107 j\u0105 na zawsze. Za ka\u017cdym razem, gdy z radia dochodzi\u0142y pierwsze znajome nuty, kto\u015b krzycza\u0142 przez ca\u0142e mieszkanie i zaczyna\u0142 si\u0119 wy\u015bcig. Jedna osoba si\u0119ga\u0142a po magnetofon, podczas gdy inna czeka\u0142a z palcem zawieszonym nad przyciskiem nagrywania, modl\u0105c si\u0119, by prezenter milcza\u0142 jeszcze cho\u0107by chwil\u0119. Czasami nam si\u0119 udawa\u0142o. Czasami jego radosny g\u0142os z dum\u0105 zapowiada\u0142 piosenk\u0119 w po\u0142owie pierwszej zwrotki albo dzi\u0119kowa\u0142 wszystkim za s\u0142uchanie tu\u017c przed ko\u0144cem. \u015amiali\u015bmy si\u0119, narzekali\u015bmy przez chwil\u0119, a potem i tak jej s\u0142uchali\u015bmy, bo w jaki\u015b spos\u00f3b nawet jego przerwy sta\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 piosenki, kt\u00f3r\u0105 pami\u0119tali\u015bmy jeszcze po latach.<\/p>\n

Innym razem m\u00f3j ojciec wr\u00f3ci\u0142 z prezentem, kt\u00f3ry od razu sta\u0142 si\u0119 najpi\u0119kniejsz\u0105 lalk\u0105, jak\u0105 kiedykolwiek widzia\u0142am. Mia\u0142a d\u0142ugie z\u0142ote w\u0142osy si\u0119gaj\u0105ce niemal do talii, jasnoniebieskie oczy, kt\u00f3re si\u0119 otwiera\u0142y i zamyka\u0142y, malutkie ubranka starannie zszyte oraz ma\u0142\u0105 buteleczk\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mog\u0142am j\u0105 karmi\u0107. Potem nawet zmoczy\u0142a pieluch\u0119, co przekona\u0142o mnie, \u017ce jest praktycznie prawdziwym dzieckiem. Uwielbia\u0142am j\u0105.<\/p>\n

Pewnego popo\u0142udnia us\u0142ysza\u0142em przypadkiem, jak moja babcia powiedzia\u0142a co\u015b, co zabrzmia\u0142o niezwykle rozs\u0105dnie.<\/p>\n

\u201cJe\u015bli obetniesz dziecku w\u0142osy\u201d \u2013 powiedzia\u0142a mojej mamie \u2013 \u201codrosn\u0105 g\u0119stsze i mocniejsze\u201d.\u201d<\/p>\n

Doro\u015bli kontynuowali rozmow\u0119, nie zauwa\u017caj\u0105c nawet, \u017ce po uzyskaniu \u2013 jak mi si\u0119 wydawa\u0142o \u2013 doskona\u0142ej porady wychowawczej po cichu si\u0119 wymkn\u0105\u0142em, uzbrojony w pe\u0142n\u0105 pewno\u015b\u0107 siebie i no\u017cyczki.<\/p>\n

Ostro\u017cnie posadzi\u0142am moj\u0105 pi\u0119kn\u0105 lalk\u0119 przed sob\u0105, po raz ostatni pog\u0142adzi\u0142am jej d\u0142ugie blond w\u0142osy, a potem \u2013 z absolutn\u0105 determinacj\u0105 \u2013 odci\u0119\u0142am ka\u017cde pojedyncze pasmo.<\/p>\n

Nie by\u0142em niegrzeczny.<\/p>\n

Nie chcia\u0142em nikogo skrzywdzi\u0107.<\/p>\n

Naprawd\u0119 wierzy\u0142em, \u017ce jej pomagam.<\/p>\n

Wkr\u00f3tce jej w\u0142osy b\u0119d\u0105 jeszcze g\u0119stsze, zdrowsze i pi\u0119kniejsze ni\u017c dotychczas.<\/p>\n

Kiedy doro\u015bli odkryli, co zrobi\u0142em, wyraz ich twarzy sugerowa\u0142, \u017ce by\u0107 mo\u017ce nie spodziewali si\u0119, i\u017c ich rozmowa tak szybko przerodzi si\u0119 w praktyczn\u0105 lekcj\u0119. Pami\u0119tam, jak patrzy\u0142em na nich ca\u0142kowicie zdezorientowany. Czy\u017c nie zrobi\u0142em dok\u0142adnie tego, co mi powiedzieli? Min\u0119\u0142o wiele lat, zanim zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce doro\u015bli cz\u0119sto rozmawiaj\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105, nie zdaj\u0105c sobie sprawy, \u017ce ma\u0142e uszka ws\u0142uchuj\u0105 si\u0119 w ka\u017cde s\u0142owo, starannie zbieraj\u0105 okruchy m\u0105dro\u015bci i natychmiast wprowadzaj\u0105 je w \u017cycie.<\/p>\n

Chocia\u017c powroty ojca do domu wi\u0105za\u0142y si\u0119 z ma\u0142ymi przygodami, to sercem naszej codzienno\u015bci zawsze by\u0142a moja mama.<\/p>\n

Dopiero teraz, patrz\u0105c wstecz jako osoba doros\u0142a, rozumiem, jak wielki ci\u0119\u017car spoczywa\u0142 na jej barkach, podczas gdy m\u00f3j ojciec pracowa\u0142 z dala od domu. Wtedy nic z tego nie wydawa\u0142o si\u0119 trudne. Codziennie w jaki\u015b spos\u00f3b na stole pojawia\u0142 si\u0119 obiad, ubrania w jaki\u015b spos\u00f3b zn\u00f3w stawa\u0142y si\u0119 czyste, \u0142\u00f3\u017cka same si\u0119 \u015bcieli\u0142y, a szafki nigdy nie wydawa\u0142y si\u0119 ca\u0142kowicie puste. Dzieci\u0144stwo ma cudown\u0105 zdolno\u015b\u0107 ukrywania po\u015bwi\u0119cenia za zwyk\u0142\u0105 rutyn\u0105.<\/p>\n

A jednak nawet moja mama od czasu do czasu o czym\u015b zapomina\u0142a.<\/p>\n

By\u0142a ju\u017c w po\u0142owie gotowania, kiedy nagle przesta\u0142a miesza\u0107 zawarto\u015b\u0107 garnka, u\u015bmiechn\u0119\u0142a si\u0119 do siebie i zawo\u0142a\u0142a jednego z nas do kuchni.<\/p>\n

\u201cAneta\u2026\u201d<\/p>\n

Albo czasami razem z bratem.<\/p>\n

\u201cZapomnia\u0142em o kremie\u201d.\u201d<\/p>\n

Albo chleb.<\/p>\n

Albo mleko.<\/p>\n

Czasami mas\u0142o.<\/p>\n

Czasami ziemniaki.<\/p>\n

Czasami pietruszka.<\/p>\n

Czasami co\u015b tak zwyczajnego, \u017ce nie pami\u0119tam ju\u017c dok\u0142adnie, co to by\u0142o.<\/p>\n

W ci\u0105gu kilku minut zn\u00f3w znale\u017ali\u015bmy si\u0119 na klatce schodowej, z torb\u0105 na zakupy ko\u0142ysz\u0105c\u0105 si\u0119 w jednej r\u0119ce, i ju\u017c p\u0119dzili\u015bmy w stron\u0119 piekarni, zanim zd\u0105\u017cy\u0142a nam przypomnie\u0107, \u017ceby\u015bmy nie biegali. Nie dlatego, \u017ce uwielbiali\u015bmy zakupy, ale dlatego, \u017ce uwielbiali\u015bmy to, co nast\u0119powa\u0142o potem. Je\u015bli si\u0119 spieszyli\u015bmy, nie tracili\u015bmy czasu i od razu wracali\u015bmy, zyskiwali\u015bmy kilka dodatkowych, cennych minut na \u015bwie\u017cym powietrzu.<\/p>\n

Dla dziecka nie by\u0142o wi\u0119kszej nagrody.<\/p>\n

I z pewno\u015bci\u0105 nie by\u0142o gorszej kary ni\u017c us\u0142yszenie s\u0142\u00f3w:,<\/p>\n

\u201cDzisiaj nie wyjdziesz na zewn\u0105trz\u201d.\u201d<\/p>\n

Nic innego nie mog\u0142o si\u0119 z tym r\u00f3wna\u0107.<\/p>\n

Nie zgubi\u0107 ulubionej zabawki.<\/p>\n

Nie zostali\u015bmy wys\u0142ani do naszego pokoju.<\/p>\n

Nawet nie dosta\u0142em bury.<\/p>\n

Przebywanie w domu, podczas gdy wszystkie inne dzieci bawi\u0142y si\u0119 na dworze, sprawia\u0142o wra\u017cenie, jakby ca\u0142y \u015bwiat toczy\u0142 si\u0119 bez ciebie.<\/p>\n

Gdy tylko w ko\u0144cu otrzymali\u015bmy pozwolenie, wylecieli\u015bmy z mieszkania, zanim ktokolwiek zd\u0105\u017cy\u0142 zmieni\u0107 zdanie. Patrz\u0105c na to z perspektywy czasu, szczerze m\u00f3wi\u0105c nie pami\u0119tam, \u017cebym kiedykolwiek schodzi\u0142 po tych schodach. Zawsze biegali\u015bmy. Po dwa stopnie na raz, je\u015bli zachowywali\u015bmy si\u0119 rozs\u0105dnie, po trzy, gdy si\u0119 spieszyli\u015bmy, a czasem po cztery, gdy odwaga przewa\u017ca\u0142a nad zdrowym rozs\u0105dkiem. Ka\u017cdy podest stawa\u0142 si\u0119 kolejn\u0105 lini\u0105 mety, zanim zaczyna\u0142 si\u0119 nast\u0119pny wy\u015bcig, a nasze kroki odbija\u0142y si\u0119 echem tak g\u0142o\u015bno w klatce schodowej, \u017ce s\u0105siedzi musieli dok\u0142adnie wiedzie\u0107, kt\u00f3re dzieci nadchodz\u0105. Nadal zastanawiam si\u0119, jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce ani m\u00f3j brat, ani ja nigdy nie z\u0142amali\u015bmy nogi. By\u0107 mo\u017ce dzieci\u0144stwo ma swojego niewidzialnego opiekuna, kt\u00f3ry po cichu \u0142apie dzieci, zanim grawitacja zd\u0105\u017cy da\u0107 im nauczk\u0119.<\/p>\n

Por\u0119cz sama w sobie by\u0142a przygod\u0105. Oficjalnie mia\u0142a zapobiega\u0107 upadkom. Dla nas by\u0142a najszybszym sposobem na dotarcie na parter. Ka\u017cdy doros\u0142y m\u00f3wi\u0142 nam, \u017ceby\u015bmy si\u0119 po nim nie zje\u017cd\u017cali, co oczywi\u015bcie przekona\u0142o ka\u017cde dziecko w budynku, \u017ce w\u0142a\u015bnie do tego zosta\u0142o zaprojektowane. Jeden szybki skok, obie r\u0119ce chwytaj\u0105ce g\u0142adk\u0105 drewnian\u0105 por\u0119cz i ju\u017c zje\u017cd\u017cali\u015bmy, pr\u00f3buj\u0105c dotrze\u0107 na d\u00f3\u0142, zanim kto\u015b otworzy\u0142 drzwi wej\u015bciowe i z\u0142apa\u0142 nas w po\u0142owie drogi. Czasami nam si\u0119 udawa\u0142o. Czasami nie. Pot\u0119piaj\u0105ce spojrzenie czekaj\u0105ce na dole trwa\u0142o tylko kilka sekund, podczas gdy dreszczyk emocji z zjazdu towarzyszy\u0142 nam przez ca\u0142e popo\u0142udnie. Wydawa\u0142o si\u0119 to uczciw\u0105 wymian\u0105.<\/p>\n

Wej\u015bcie do budynku stanowi\u0142o lini\u0119 mety, a w chwili, gdy wbiegli\u015bmy na dziedziniec, sta\u0142 si\u0119 on naszym kr\u00f3lestwem. Nikt nas nie organizowa\u0142. Nikt nie umawia\u0142 spotka\u0144 na zabaw\u0119 ani nie sprawdza\u0142, kto si\u0119 pojawi. Dzieci po prostu si\u0119 pojawia\u0142y, niemal tak, jakby same budynki po cichu wypu\u015bci\u0142y nas w popo\u0142udnie. W ci\u0105gu kilku minut z ka\u017cdego zak\u0105tka rozlega\u0142 si\u0119 \u015bmiech, rowery grzechota\u0142y po nier\u00f3wnych chodnikach, skakanki uderza\u0142y o ziemi\u0119, kto\u015b krzycza\u0142, \u017ce zaczyna si\u0119 kolejna zabawa, i zanim si\u0119 zorientowali\u015bmy, ca\u0142y dziedziniec zn\u00f3w nale\u017ca\u0142 do nas.<\/p>\n

Ci\u0105g dalszy nast\u0105pi\u2026<\/strong><\/p> <\/div>\n<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzieci\u0144stwo nie sko\u0144czy\u0142o si\u0119, gdy opu\u015bcili\u015bmy wie\u015b moich dziadk\u00f3w \u2014 po prostu zmieni\u0142a si\u0119 jego sceneria. Od magicznych wizyt w Baltonie i nagrywania piosenek z radia po p\u0119dzenie po schodach, by sp\u0119dzi\u0107 na dworze jeszcze kilka dodatkowych minut \u2014 to w\u0142a\u015bnie te codzienne chwile po cichu sta\u0142y si\u0119 wspomnieniami, kt\u00f3re ceni\u0119 najbardziej.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2824,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[785,97,771,776,786],"class_list":["post-2816","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teamwork-growth","tag-1980s-poland","tag-childhood-memories","tag-growing-up-in-poland","tag-memoir","tag-nostalgic-storytelling","has-post-title","has-post-date","has-post-category","has-post-tag","has-post-comment","has-post-author",""],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t